Maria Sibylla Merian  

In 2008 bezocht ik in Museum het Rembrandthuis de tentoonstelling ‘Maria Sibylla Merian & Dochters. Vrouwenlevens tussen kunst en wetenschap’.

Hoe leuk was het dan ook, dat ter gelegenheid van Internationale Vrouwendag dit jaar, Mieneke te Hennepe -conservator bij Museum Boerhaave- een digitale presentatie hield over deze bijzondere vrouw, die haar tijd ver vooruit was.

Lopend over de houten vloeren en de oude trap in het Rembrandthuis vond ik het spannend te bedenken dat Rembrandt van Rijn hier in de zeventiende eeuw echt gewerkt en gewoond heeft.
Bij deze reis terug in de tijd paste het werk van Maria Sibylla Merian. Zij werd eenenveertig jaar later dan Rembrandt geboren en had net als de beroemde schilder een uitzonderlijk talent.

Van jongs af aan bestudeerde Maria Sibylla Merian planten en insecten. Zij schreef erover en beeldde ze op nauwkeurige wijze af. Zij wilde de hele levenscyclus van haar studieobjecten secuur vastleggen.
Dus bijvoorbeeld niet alleen een vlinder, maar van rups tot pop tot vlinder en dan bovendien die plant erbij waar juist deze rups zijn eten vandaan haalde.
Deze werkwijze leerde zij haar twee dochters ook. Reptielen, bloemen en fruit werden door de dames minutieus afgebeeld. Regelmatig gaven moeder en dochters een zwierig toontje aan hun afbeeldingen, en een enkele keer combineerden zij per ongeluk voedingsplanten en rupsen die niet bij elkaar hoorden.
Dit resulteerde in prachtige prenten- en studieboeken, die zowel bij biologen, tuinders en kunstminnaars in trek waren.

De ondernemende Maria Sibylla Merian verhuisde met haar dochters vanuit Duitsland via Friesland naar Amsterdam. In de tijd dat zij in Amsterdam woonden was het voor Maria Sibylla blijkbaar geen bezwaar om, samen met haar jongste dochter, in te schepen op een boot naar Suriname, om daar enkele jaren haar onderzoek en werk voort te zetten. Anno 2021 is het bijna niet meer voor te stellen wat zo’n overtocht op een koopvaardijschip inhield.

Nieuwsgierig geworden? 
Neem dan via de digitale snelweg eens een kijkje op www.rijksmuseumboerhaave.nl of kom, zodra de musea weer open gaan, langs in Rijksmuseum Boerhaave,
Lange Sint Agnietenstraat 10, 2312 WC  Leiden.
Op loopafstand van het station!

© 2021 Irene Kurpershoek

Irene schrijft ook blogs over psychologische onderwerpen, zie:
https://www.psycholoogleiden-kurpershoek.nl/blog-psycholoog-leiden